بمبیی

بمبئی

نام اصلی     مومبای

نام دیگر   بمبئی

کشور    هند

ایالت     ماهاراشترا

جمعیت     ۲۰٬۵۰۰٬۸۸۰ نفردر سال ۲۰۱۰

زبان‌های گفتاری     مراتی، هندی و غیره

مساحت   ۴۳۷/۷۱  کیلومتر مربع

ارتفاع از سطح دریا   ۱۴  متر

بمبئی با نام جدید مومبای (انگلیسی: Mumbai مراتی:मुंबई) پایتخت ایالت ماهاراشترا از مهمترین شهرهای کشور هند است.بمبئی در زبان هندی به معنای ساحل خوب است و از واژه “مادر” در زبان مراتی مشتق شده است .این نام را، استعمارگران پرتغالی روی این شهر نهادند. در سال ۱۹۹۶ نام این شهر، به «مومبای» تغییر یافت که نام یکی از خدایان زن هندی است. اما در خارج از هند، این بندر بزرگ همچنان به بمبئی معروف است.

این شهر با وسعتی برابر ۶۰۳ کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر ۲۰٫۵ میلیون یکی از چهار شهر بزرگ و پرجمعیت کشور هندوستان است. این شهر در غرب کشور هند در ساحل دریای عرب واقع شده‌است.

شهر بمبئی بزرگترین بندر هند در ساحل غربی این کشور است و یک بندرگاه طبیعی عمیق است. از سال ۲۰۰۹، بمبئی آلفا شهر جهان نامیده شد. این شهر در واقع مرکز بانکداری، تجارت، مبادلات مالی، بازرگانی و صنعت کشتی‌سازی هند به شمار می‌رود. تمرکز امور اقتصادی و تجاری در بمبئی پس از استقلال هند نیز ادامه یافته و بعنوان شاهراه ارتباطی هند با ایران و جهان عرب اهمیت راهبردی خود را حفظ کرده‌است. بندر بمبئی، بزرگترین مرکز تولید پارچه‌های پنبه‌ای و فیلم‌های سینمائی شبه قاره هند است و از این رو به «بالیوود» نیز شهرت دارد.

در حال حاضر از بین جمعیت حدود ۲۰ میلیون نفری ایالت مهاراشترا بیش از ۲۰ درصد زیر خطر فقر زندگی کرده و خود بمبئی بزرگترین جمعیت کپرنشینان هند را در خود جای داده‌است. ایالت مهاراشترا با داشتن بیشترین سهم در اقتصاد یک تریلیون دلاری هند رتبه یازدهم را در مقیاس درآمد سرانه در بین ایالتهای هند داراست. جمعیت شهر، همراه با حومه‌هایش به حدود بیست میلیون نفر می‌رسد. شدیدترین جلوه‌های تضاد طبقاتی جامعه هند را می‌توان در این شهر یافت. از یک سو صاحبان ثروت‌های سرشار در این شهر زندگی می‌کنند و از سوی دیگر توده‌های فقیری که حتی قادر به سیر کردن شکم خویش نیستند. بیش از نیمی از جمعیت شهر، در حصیرآبادها و حلبی‌آبادها به تیرگی روزگار می‌گذراند.

بمبئی از اتصال ۷ جزیره به یکدیگر در زمان حضور بریتانیا در هند به وجود آمده‌است. در اواسط قرن ۱۸، بمبئی توسط انگلیسی ها با پروژه های مهندسی عمران در مقیاس بزرگ به عنوان یک شهر تجاری در آمد. بسیاری از شهروندان هندی از ایالت‌های مختلف به امید فرصت‌های شغلی به این شهر مهاجرت می‌نمایند. از همین رو تعداد ساکنین این شهر در روز ۳ میلیون نفر بیش از ساکنین در شب برآورد می‌شود. در زمان استعمار انگلیس بر هند، بمبئی مرکز بخشهای اداری و حکومتی انگلستان در شبه قاره هند به شماره رفته و از نظر انگلستان «دروازه هند» بود. امروزه بمبئی یکی از مراکز بزرگ تجاری، فرهنگی و گردشگری هندوستان است.توسعه اقتصادی و آموزشی این شهر در طول قرن ۱۹ مشخص می شود. بمبئی یک پایگاه قوی برای جنبش استقلال هند در اوایل قرن ۲۰ شد. هنگامی که هند به هند مستقل در سال ۱۹۴۷ تبدیل شد، شهر به بمبئی خارجه اطلاق شده بود. در سال ۱۹۶۰، پس از جنبش Samyukta ماهاراشترا، بمبئی به عنوان پایتخت ایالت ماهاراشترا معرفی شد. امروز، بمبئی، پایتخت تجاری هند است و به یک مرکز مالی جهانی تبدیل شده است.

بمبئی سرمایه تجاری و سرگرمی هند است ، یکی از ۱۰ مراکز تجارت در جریان جهان مالی است ،  تولید ۵٪ از تولید ناخالص داخلی هند، و ۷۰ درصد از معاملات اقتصادی هند است.در بمبئی موسسات مهم مالی از جمله بانک مرکزی هند، بمبئی بورس اوراق بهادار، بورس اوراق بهادار ملی هند، SEBI و دفاتر مرکزی از شرکت های متعدد هند و شرکت های چند ملیتی است. خانه علمی برتر هند و موسسات هسته ای مانند BARC، NPCL، IREL، TIFR، AERB، AECI، و وزارت انرژی اتمی در این شهر قرارگرفته اند. شهر همچنین مرکز فیلم هندی در هند (بالیوود) و فیلم مراتی و صنعت تلویزیون است. بمبئی دارای فرصت های کسب و کار، و همچنین پتانسیل برای ارائه یک استاندارد بالا زندگی، جذب مهاجران از سراسر هند و به نوبه خود، تنوع بسیاری از جوامع و فرهنگ شهررا دارا است. فرهنگ بمبئی، یک ترکیبی از جشنواره سنتی ، غذا، موسیقی و تئاتر است. شهر یک شیوه زندگی جهانی و متنوع با انواع غذا، سرگرمی و زندگی شب های موجود در یک فرم و فراوانی که با سایر پایتخت های جهان قابل مقایسه است راارائه می دهد. بمبئی به عنوان یک مرکز تجاری بزرگ با طیف متنوعی از فرهنگ ها، ادیان و غذاها در شهر معروف شده است. این ترکیب منحصر به فرد از فرهنگ با توجه به مهاجرت مردم از سراسر هند از دوره بریتانیا است. معماری این شهر ترکیبی از احیای سبک گوتیک، هند و Saracenic، دکو هنر، و سبک های دیگر معاصر است. بسیاری از ساختمان ها در طول این دوره، انگلیسی مانند پایانه ویکتوریا و دانشگاه بمبئی، در احیای سبک گوتیک ساخته شده بودند. ویژگی های معماری آن شامل انواع تأثیرات اروپایی مانند شیروانی آلمانی، سقف هلندی، timbering سوئیس، ازویژگی های هند است. دیوالی، هولی، عید کریسمس، Navratri، جمعه، Dussera، محرم، Chaturthi گانش، Puja دورگا و Shivratri ماها برخی از جشنواره های مردمی در این شهر است. یک هفته نمایشگاه سالانه به عنوان نمایشگاه Bandra که شروع در یکشنبه بعد از ۸ سپتامبر، توسط مردم تمام ادیان جشن گرفته می شود، به مناسبت تولد عیسی مسیح که در ۸ سپتامبر است.جشنواره Banganga جشنواره دو روزه موسیقی، هر ساله در ماه ژانویه برگزار می شود.

کریکت محبوب ترین ورزش در این شهر است. فوتبال یک ورزش محبوب دیگر در این شهر است.محبوبیت هاکی  با توجه به افزایش کریکت کاهش یافته است.

 تاریخچه

نام بمبئی از بمبئی مامبا ، نام یکی از رب النوعهای هندی ، گرفته شده است. دوره هندویی که از کهنترین دوره های تاریخ این شهر است ، با استقرار تدریجی مسلمانان درهند،درقرن هفتم ،و تسلط آنها بر گجرات رو به افول نهاد. مسلمانان از ۱۳۷۰ ميلادی در این شهر سکنی گزیدند و در امتداد کرانه های شمال غربی هند با جزیره هرمز، به تجارت دریایی پرداختند. در ۱۵۳۰ ميلادی ، پرتغالیها جزیره بمبئی را به تصرف درآوردند. سالهای بين ۱۵۳۴ ميلادی تا ۱۶۶۱ ميلادی دوره ورود اروپاییها و بویژه پرتغالیها به این منطقه و تجارتشان در آنجاست. در این دوره ، اروپاییان به تبلیغ مذهب کاتولیک در میان بومیان هندی پرداختند. در ۱۶۶۱ ميلادی بمبئی به عنوان بخشی از جهیزیه همسر پرتغالی چارلز دوم ، پادشاه انگلستان ، به انگلستان واگذار شد. در ۱۶۶۸ ميلادی ، چارلز مالکیت بمبئی را به شرکت هند شرقی منتقل کرد.بمبئی تا ۱۸۵۸ ميلادی مرکز اصلی این شرکت بود و در این دوره مرکز بازرگانی ، نظامی و آموزشی شد .

آب و هوا

در مجموع هوای بمبئی گرم و شرجی است و مانند بسیاری از نقاط جنوبی و مرکزی هند دارای ۳ فصل می‌باشد:

  • تابستان، که از فروردین شروع شده و تا اوایل خرداد ماه ادامه دارد در این فصل هوا بسیار گرم و درجه رطوبت بالا است.
  • فصل باران‌های موسمی یا مانسون که از اوایل خرداد شروع و تا اوایل مهرماه اامه دارد و توام با بارندگی‌های بسیار شدید و سیل آسا است.
  • زمستان که از اواخر شهریور شروع و تا اوایل اسفند ادامه پیدا می‌کند. با توجه به هوای ملایم، (بین ۱۵ الی ۲۵ درجه) این فصل از توریستی‌ترین فصول بمبئی به شمار می‌رود.

ادیان

از نظر ادیان مختلف، حدود ۸۱ درصد جمعیت در ایالت مهاراشترا هندو، ۱۶ درصد مسلمان، مسیحیت ۱ درصد، جینیسم ۱ درصد، و ادیان دیگر مانند زرتشتی و یهودی مجموعا ۱ درصد ترکیب جمعیتی را تشکیل می‌دهند. مسلمانان این ایالت را فرق سنی، شیعه ۱۲ امامی، شیعه ۶ امامی یا بوهره، آقاخان یا اسماعیلی و وهابی تشکیل می‌دهند. تعداد مسلمانان شهر بمبئی ۴ میلیون نفر برآورد شده‌است. از این تعداد حدود پانصد هزار نفر شیعه ۱۲ امامی و ۲۰۰ هزار نفر شیعه ۶ امامی هستند. افزون بر اکثریت قاطع هندوها حضور مسلمانان و اقلیت زرتشتی  که با جمعیتی بیشتر از ۹۰ هزار تن از کوچکترین جماعتهای مذهبی هندوستان به شمار می‌روند و با نام پارسیان شناخته می‌شوند در این شهر مشهود است.

جمعیت

با توجه به سرشماری سال ۲۰۱۱، جمعیت بمبئی ۱۲،۴۷۹،۶۰۸ بود. تراکم جمعیت تخمین زده می شود به حدود ۲۰،۴۸۲ نفر در هر کیلومتر مربع است. نرخ باسوادی ۹۴٫۷٪، بالاتر از میانگین ملی از ۸۶٫۷٪ است.

ساکنان بمبئی خود را  Mumbaiite یا Bombayite  می نامند. بمبئی دارای جمعیت چند زبانی بزرگ شهری مانند هر شهر دیگر هند است. مراتی، زبان رسمی ایالت ماهاراشترا که بمبئی، پایتخت، به طور گسترده سخن گفته می شود. شانزده زبان بزرگ هند در بمبئی سخن گفته شده است، شایع ترین آنها مراتی، هندی، گجراتی و انگلیسی است. انگلیسی به طور گسترده سخن گفته و زبان اصلی نیروی کاریه شهر است. بمبئی از همان مشکلات شهرنشینی عمده مشاهده شده در بسیاری از شهرهای به سرعت در حال رشد در کشورهای در حال توسعه: فقر و بیکاری، بهداشت عمومی ضعیف و فقیر استانداردهای مدنی و آموزشی برای بخش بزرگی از جمعیت رنج می برد. با استفاده از فضای در دسترس در حق بیمه، ساکنان بمبئی اغلب در تنگنا قرار دارند. بزرگترین حلبی آباد در مرکز بمبئی واقع شده است. با نرخ سواد ۶۹ درصد، محله های فقیرنشین در بمبئی با سواد ترین در هند است.

آموزش

شهر بمبئی از مراکز مهم فرهنگی و آموزشی هندوستان محسوب می‌شود. مراکز آموزش‌ عالی زیادی در این شهر به تربیت دانشجو در رشته‌های گوناگون و مقاطع مختلف مشغول هستند. دانشگاه بمبئی یکی ازدانشگاه‌های بزرگ وبسیار قدیمی است که به لحاظ تنوع رشته‌های تحصیلی یکی از بزرگترین دانشگاه‌های دنیا محسوب می‌شود. علاوه بر آن موسسه هندی فن‌آوری بمبئی یا IIT Bombay که معتبرترین دانشگاه‌های فنی هند و یکی از معتبرترین دانشگاه‌های هند و دنیا به‌شمار می‌رود. همچنین انستیتوی فن‌آوری ورماتا جیجابای به همراه صدها دانشگاه، کالج و موسسه معتبر آموزشی دیگر در این شهر فعال هستند.

جغرافیا

بمبئی متشکل از دو مناطق متمایز: منطقه شهر بمبئی و منطقه حومه بمبئی. مساحت بمبئی ۶۰۳٫۴ کیلومتر ۲ (۲۳۳ مایل مربع) است. پوشش خاک در منطقه شهر که عمدتا به دلیل نزدیکی آن به دریا شنی است. در حومه های شهری، تا حد زیادی پوشش خاک آبرفتی و لومی است. سنگ زیرین در منطقه دکن از بازالت سیاه و سفید تشکیل شده است و انواع اسیدی و اساسی خود را که قدمت آن به اواخر دوره کرتاسه و اوایل ائوسن است می رسد. منطقه به عنوان منطقه زلزله منطقه III طبقه بندی شده، که به معنی زلزله تا به بزرگی ۶٫۵ در مقیاس ریشتر می باشد.

اقتصاد

در حدود ۵۵٪ از جمعیت شهر بمبئی در زاغه‌نشین‌ها زندگی می‌کنند. این در حالی است که مساحت کل زاغه‌نشین‌ها در بمبئی برابر با حدود ۶٪ از زمین‌های شهری است. میزان رشد زاغه‌نشین‌ها در بمبئی بیشتر از نرخ کلی رشد شهری است. شهر بمبئی به دلیل تمرکز شرکت‌های مختلف تجاری به عنوان پایتخت تجاری هند به شمار می‌رود.

* شهر بمبئی یک سوم سهم درآمد مالیاتی کشور هند و بیش از ۵۰ درصد مالیات گمرکی و یک پنجم مالیات بر تولید را بخود اختصاص داده‌است.

* حدود یک ششم ارزش تولیدی کشور متکی به این شهر است.

* ۸۰ سرکنسولگری در این شهر وجود دارد که از این تعداد ۴۰ سرکنسولگری رسمی (از این تعداد ۱۳ سرکنسولگری مربوط به کشورهای اسلامی می‌باشند) و بقیه توسط سرکنسول‌های افتخاری اداره می‌شود. همچنین دفاتر متعدد تجاری خارجی نیز در این شهر مستقر هستند.

* سیستم بانکی و فعالیت‌های اقتصادی هند در این شهر متمرکز است. همچنین دفتر مرکزی تقریبا تمام بانک‌های معتبر، موسسات مالی و شرکتهای بیمه در این شهر قرار دارند.

* صندوق معاملات ارزی بانکها در بمبئی است. بیش از ۲۵ درصد اعتبارات بانکی کشور را بانکهای مستقر در این شهر تامین می‌نمایند.

* بیش از ۳۵ درصد معاملات چک نیز در این شهر انجام می‌گردد.

* دفتر اصلی بازار سهام هند که یکی از قدیمی‌ترین بازارهای بورس سهام هند بشمار می‌رود تحت عنوان Bombay Stock Excahange در مومبای فعالیت می‌نماید.

* بیش از ۹۰۰ شرکت در خرید و فروش سهام هند حضور دارند که اکثریت آنها در بمبئی مستقر هستند.

* حدود ۴۴ درصد ترافیک دریایی کل کشور در بندر بمبئی تخلیه و بارگیری می‌گردد. در بندر بمبئی چهار اسکله تخلیه و بارگیری نفت خام وجود دارد.

* مهاراشترا بالاترین رقم تولید برق را در هندوستان دارا بوده که ۸۲ درصد آن از طریق انرژی گرمائی تولید می‌شود گفتنی است ۴۷۵۰ مگاوات برق هسته‌ای در کل هند تولید می‌گردد، کل میزان تولید برق در هند در سال ۲۰۰۴ میزان twh650 بوده‌است

* شهر بمبئی از مهم ترین مراکز تجارت الماس به شمار می رود. تا جایی که ۸۰ درصد الماس هایی که در ایالت گجرات تراش داده می‌شوند به بمبئی می رسد. بیش از ۷۵۰۰۰ نفر در این شهر از فعالیتهای مربوط به الماس امرار معاشق می کنند.

* فرودگاه بین‌المللی بمبئی سالانه بیش از ۲۰ میلیون مسافر داخلی و خارجی را پذیراست.

* شهر بمبئی از مهم‌ترین مراکز تجارت الماس به شمار می‌رود. تا جایی که ۸۰ درصد الماسهایی که در ایالت گجرات تراش داده می‌شوند به بمبئی می‌رسد. بیش از ۷۵۰۰۰ نفر در این شهر از فعالیتهای مربوط به الماس امرار معاشق می‌کنند.

* صنعت فیلم هند تا حدود زیادی در بمبئی متمرکز است و سهم عمده‌ای از تولید سالانه ۹۰۰ تا هزار فیلم در این شهر و در مرکز سینمایی آن موسوم به بالیوود انجام می‌شود. بالیوود افزون بر مسائل اقتصادی نقش عمده‌ای در مسائل فرهنگی این شهر و کشور هند و حتی کشورهای همجوار به‌عهده دارد.

* هفت شرکت عمده هندی که از شهرت آسیایی و بین‌المللی برخوردارند:

۱)  شرکت تاتا یکی از بزرگترین و ثروتمندترین شرکت‌های هندی محسوب می‌شود و در زمینه‌های مختلف فعالیت دارد. این شرکت در صنایع زیر فعال می‌باشد:  اتومبیل‌سازی، فولاد و آهن، لوکومتیو سازی، هتل‌های زنجیره‌ای، برق و فناوری اطلاعات، صادرات اتومبیل این شرکت عمدتا به بازارهای اروپا، آمریکا و کشورهای آفریقایی می‌باشد. در ضمن شرکت تاتا در صنایع خودروسازی با ایران همکاری داشته و اخیرا در حال احداث یک کارخانه تولید فولاد در بندر عباس است. ضمنا شرکت خدمات مشاوره‌ای تاتا اولین شرکت هندی به شمار می‌رود که در زمینه فن‌آوری اطلاعات فعالیت می‌نماید.

۲)  شرکت ریلاینس از صاحبان عمده صنایع نفتی از جمله پالایشگاهی به ظرفیت ۶۶۰ هزار بشکه در روز می‌باشد. ضمنا ریلاینس دومین شرکت بزرگ در امور مخابرات و صنایع پتروشیمی به شمار می‌اید. این شرکت همچنین ۲۰ درصد از بازار رو به رشد تلفن همراه را در هند به خود اختصاص داده‌است.

۳)  شرکت صنایع آسار: آسار با ۴/۴ میلیارد دلار سرمایه، یکی از چند شرکت بزرگ مالی و تولیدی هندی با دامه فعالیت گسترده‌است. رشته‌های اصلی کار آسار در زمینه‌های فولاد، مخابرات، کشتیرانی، نفت و گاز، برق و انرژی و مهندسی ساخت است. اخیرا این شرکت در حال مذاکره جهت احداث یک سکارخانه تولید فولاد با ظرفیت ۵/۲ میلیون تن در سال با همکاری بخش صنایع ایران می‌باشد.

۴)  شرکت ماهیندرا یکی از بزرگترین تولید کنندگان اتومبیل، کامیون و تراکتور در بمبئی است. اخیرا، این شرکت به بازار تولید مینی‌بوس و وانت‌بارهای سه چرخه نیز وارد شده‌است. صادرات این شرکت به بازارهای اروپا، آفریقا، خاورمیانه و حتی آمریکا قابل توجه می‌باشد. شرکت‌های فرعی وابسته به ماهیندرا در زمینه‌های فناوری اطلاعات، توسعه و عمران نیز فعال است. این شرکت با جمهوری اسلامی ایران نیز رابطه بازرگانی دارد.

۵)  شرکت هندوجا که با نام شرکت برادران هندوجا شهرت دارد از نظر دارایی این شرکت جزو ثروتمندترین شرکتهای آسیایی به شمار می‌آید. شرکت مذکور روابط بازرگانی متعددی با جمهوری اسلامی ایران دارد.

۶)  شرکت لارسن و توبرو یکی از بزرگترین شرکت‌های مهندسی هند محسوب می‌شود. این شرکت در صنایع مختلف از جمله نفت و گاز، سیمان، خدمات مهندسی، مقاطعه‌کاری و غیره فعالیت دارد. مانند دیگر شرکتهای بزرگ هندی این شرکت نیز در بخش فناوری اطلاعات فعال می‌باشد.

۷)  شرکت گودریج در سال ۱۸۹۷ توسط یک پارسی به نام اردشیر گودریج تاسیس گردید. شرکت فوق از ابتدا فعالیتهای خود را با تولید انواع قفل و صندوق نسوز آغاز نمود. اکنون این شرکت در زمینه‌های لوازم خانگی، اداری، الکترونیک، ماشین الات، روغن، صابون، لوازم آرایشی و بهداشتی، محصولات کشاورزی و ساخت و ساز فعالیت می‌نماید. گودریج بطور میانگین صادراتی بیش از ۵/۲ میلیارد دلار محصولات و خدمات فنی در سال دارد.

حمل و نقل 

زندگی مردم بمبئی به سيستم‌ حمل و نقل عمومی وابسته است. سيستم حمل و نقل شامل راه آهن،اتوبوس، تاكسی،و سه چرخه‌های موتورداراست. راه آهن حومه و اتوبوس باهم درحدود۸۸٪ازترافیک مسافردرسال۲۰۰۸به خود اختصاص داده است.

تاكسيهای بمبئی که اندازه ، شکل و شمایل و نوع آنها ، برای هر خارجی، جالب توجه و تا حدودی، غیر منتظره به نظر می رسدو خودروهایی شبیه فیات که کوچک ، بسیار قدیمی و فرسوده هستند. اغلب تاکسی های بمبئی احتمالا بیش از ۱۵ سال عمر دارند و از تزئینات و تجهیزات داخلی، در این خودروها خبری نیست. رانندگان تاکسی در بمبئی اغلب مطابق باورهای خود، تعدادی فلفل سبز و قرمز و میوه هایی مثل لیمو و چند گل به نخ کشیده و از آینه، میله فرمان و یا حتی اگزوز خودرو آویزان می کنند تا از چشم زخم در امان باشند. وسيله ديگر موتور سه چرخه هايي بنام ريشكا هستند. برای استفاده از موتور سه چرخه

ها اول با راننده برای قیمت توافق کنید که بهترین توافق بصورت متری است. ستون فقرات حمل و نقل شهر، راه آهن حومه بمبئی شناخته شده است که متشکل از سه شبکه ریلی جداگانه است. مرکزی، غربی، و خط بندرگاه، در حال اجرا در طول این شهر، در جهت شمال به جنوب مترو زیرزمینی بمبئی برای افزایش سرعت سیستم حمل و نقل در حال حاضر در دست ساخت است.

اماکن تاریخی و دیدنی

طی یک سده حکومت بریتانیا بر این شهر ساختمانهای زیبا و مجلل و بناهای تاریخی متعددی از ایشان در این شهر بزرگ برجای مانده‌است.

دروازه هند (Gateway of India)در شهر مومبای یا بمبئی نام طاق نصرتی است که بریتانیایی‌ها آن را بنا نهاده‌اند. این طاق در منطقهٔ «کُّلابه» در جنوب شهر بمبئی و در مدخل بندرگاه (أپولوبندر) و در کنار دریا واقع است. ارتفاع این بنا ۲۶ متر است. این بنا از آثار تاریخی‌ای است که به مناسبت یک رویداد، برای پذیرایی از میهمان ساخته شده‌است. دروازه هندوستان یک طاق نصرت باشکوهی است که به مناسبت دیدار شاه جرج پنجم و شهبانو مری بریتانیا از هند ساخته شده بود. این دروازه عظیم که احداث آن سال ۱۹۴۷ میلادی پایان یافت، بیشتر نقش سنگ قبر سلطه بریتانیا بر هند را ایفا کرد. در همان سال بود که ملوانان بریتانیایی از زیر همین دروازه زیبا رد شدند، سوار کشتی‌هایشان شدند و برای همیشه هندوستان را به مقصد انگلیس ترک کردند. جنس دروازه هندوستان بازالت یا نوعی سنگ آتش‌زنه زرد رنگ است که روی آن شبکه‌کاری شده‌است. آن حالت دروازه‌های یک کاخ مجلل را دارد، با چهار منار کوچک در چهار ضلع آن. بر تخته سنگ بزرگی که بر سر در طاق دروازه هند قرار دارد، نام پادشاه بریتانیای کبیر «جرج ششم» وتاریخ ورود او به شهر بمبئی حک شده‌است.

این مکان یکی از اماکن مشهور، تاریخی و گردشگری بمبئی به شمار می‌آید. سنگ بنای دروازه هند در ۲۱ مارس ۱۹۱۳ توسط لرد سیدنهام گذارده شد و در ۱۹۲۷ کامل گردید. در سال ۱۹۴۸ استعمارگران انگلیسی خاک هند را از همین دروازه ترک کردند.با توجه به این سابقه تاریخی، دروازه هند یکی از محبوب‌ترین محل‌ها برای گردهمائی گردشگران خارجی است. دروازه هند، در عین حال در کنار هتل تاج محل واقع شده که محل اقامت خارجی‌های ثروتمندتر است و برای رفتن به جزیره فیل‌ها از دیگر مناطق دیدنی این شهر باید از این مکان حرکت کرد و می‌توان از کنار آن نظاره‌گر ساحل زیبای دریای عرب بود.

موزه‌ای پرعظمت با آثاری درخورتوجه از دوران‌های مختلف تاریخ و هنر هند همراه با نمونه‌هایی از حیات وحش و آبزیان هندوستان است. این موزه بین سالهای ۱۹۰۴ و ۱۹۱۴ بنا گردید که در اثنای جنگ جهانی اول به‌عنوان بیمارستان مورد استفاده قرار گرفت. معماری بنا به سبک گوتیک و از سنگ بازالت ساخته شده‌است. این بنا در میان باغ زیبائی تاسیس گردیده‌است که پس از مسافرت پرنس ولز در ۱۹۰۵ به هند بدین نام خوانده شده‌است.

که بزرگ‌ترین ایستگاه قطار در بمبئی و یکی از بناهای دیدنی دوران استعمار بریتانیا است. این بنای زیبا به‌عنوان نمونه‌کاملی از سبک گوتیک در معماری شناخته می‌شودو اکنون با تاسیسات جانبی‌اش و با نام «ترمینال چاتراپتی شیواجی» (یا CST) مورد استفاده عموم است و ایستگاه اولیه و اصلی قطارهای بیرون شهری و درون شهری بمبئی به‌شمار می‌رود.در سال ۲۰۰۴میلادی، این بنا درفهرست میراث جهانی یونسکوبه ثبت جهانی رسید.

این بنا نمونه‌ای عالی ازمعماری دوران استعماربریتانیادرهندمحسوب می‌شود.

در سال ۱۸۶۲ قطعه زمینی به مساحت ۱۵ هکتار در کولابا جهت احداث باغ ویکتوریا اختصاص داده شد و در نوامبر ۱۸۷۲ به روی عمومی مردم گشوده شد. از آن زمان تاکنون ۷ هکتار دیگر نیز به این باغها اضافه شده‌است. باغ دارای معماری منحصر به‌فرد و زیبایی می‌باشد که موزه ویکتوریا نیز در آن واقع شده‌است.

  •  هتل تاج محل

هتل مجلل و مدرنی است که روبروی دروازه هند در منطقهٔ «کُّلابه» قد علم کرده است. این هتل یکی از بناهای زیبا ودیدنی بمبئی وهند به شمار می‌رود و محل اقامت گردشگران ثروتمندتر است. در رشته حملات نوامبر ۲۰۰۸ در بمبئی این هتل در کانون حملات تروریستی بود و خسارات قابل توجهی دید که به سرعت بازسازی شد.

ساختمان این دانشگاه قدیمی که در نزدیکی دادگاه عالی واقع شده‌است دیدنی است و از شاهکارهای معماری سبک گوتیک در بمبئی است. قسمت کتابخانه و برج ساعت آن نمونه کوچکی از برج بیگ بن لندن است.

  • فرودگاه بین المللی چاتراپاتی شیواجی

 در شهر بمبئی هند واقع شده است. این فرودگاه که سابقا به نام فرودگاه سحر نامیده می شد، بزرگ ترین و پررفت و آمدترین فرودگاه بین المللی این کشور محسوب می شود. فرودگاه بین‌المللی چاتراپاتی شیواجی،هم اکنون دارای دوترمینال مجزا برای پروازهای داخلی وخارجی خود است. بیشترین پروازهای خارجی به مقصد کشور هند، در فرودگاه بین المللی چاتراپاتی شیواجی و یا فرودگاه بین‌المللی ایندریا گاندی در دهلی انجام می شود. فرودگاه بین‌المللی چاتراپاتی شیواجی، از لحاظ میزان نقل و انتقال مسافر، شلوغ ترین فرودگاه در شبه قاره هند است. فرودگاه بین‌المللی چاتراپاتی شیواجی،آشیانه مرکزی ایر ایندیا (Air India) و جت ایرویز (Jet Airways) است.

این گالری در ۱۹۵۲ توسط جامعه هنر بمبئی بنا گردید. امروزه به منظور نمایش آثار هنری برای همگان از آن استفاده می‌شود و مجموعا دارای چهار سالن نمایش است.

کار احداث بنای کتابخانه در ۱۸۷۰ به پایان رسیده‌است. این بنا نیز در منطقه نزدیک دانشگاه بمبئی واقع است.

یا غارهای الفانتا که آثار باستانی شگفت انگیزی در آنجاست. در جزیره‌ای به همین نام به فاصله‌ای حدود ۴۵ دقیقه با قایق یا کشتی تفریحی در جنوب بمبئی واقع شده که از طرف یونسکو به‌عنوان میراث فرهنگی اعلام شده ‌است. حرکت به سمت این جزیره که یه جزیرهٔ میمونها نیز شهرت دارد از دروازه هند و توسط قایق و کشتی‌های کوچک صورت می‌گیرد.

زیارتگاه و مسجدی است برای مسلمین که در میان دریا قرار گرفته و با مسیر پیاده روی به ساحل متصل است. این ساختمان در سال ۱۴۳۱م بنا شده و در ساحل ورلی واقع است. به طور معمول بیش از ۴۰۰۰۰ زائر در روزهای پنجشنبه و جمعه از این درگاه بازدید می‌کنند.

مقبره دکتر سید ابومحمد طاهر سیف الدین پنجاه و یکمین دایی مطلق فرق بُهره‌ها در منطقه بندی بازار شهر بمبئی قرار دارد. دوره داعی وی ۵۳ سال بوده‌است. بنای این مقبره در سال ۱۹۷۵ توسط یک معمار مصری تکمیل شده و تمام دیواره‌ها از سنگ سفید ساخته شده‌است. داخل این مقبره ۱۱۴ نوع «بسم الله الرحمن الرحیم» در سنگ‌های قیمتی مانند الماس، لول، مرجان و غیره نوشته شده‌است. شعرهای نوشته شده توسط دکتر طاهر سیف الدین که چند تا از آن بدون نقطه و بدون الف نوشته شده در دیوارهای مقبره کنده کاری شده‌است.

یا گذرگاه دریایی که گذرگاهی ساحلی در کنار دریای عرب است. در دوره حکومت بریتانیایی‌ها نام این جاده، گردنبند ملکه بود.درساعات شب وقتی چراغها روشن می‌شود،این جاده شکل یک سینه‌ریزمزین با جواهر را دارد.

یکی از محله‌های ویژه پارسیان هند است. به غیر اعضای جامعه پارسیان هند اجازه ورود به این مکان همچون سایر اماکن پارسیان داده نمی‌شود.

مسجد ایرانیان که به مغول مسجد مشهور است به‌وسیله شخصی بنام مرحوم حاج محمد شیرازی بیش از ۱۵۰ سال قبل بنا شده‌است. وی که از تجار ایرانی مقیم بمبئی بوده‌است، این مسجد را در محل امام باره رود نزدیک محله مسلمان نشین بندی بازار بنا نموده‌است. این مسجد یکی از مهمترین مراکز تشیع در بمبئی و حتی در هند محسوب می‌گردد. طبق وقف‌نامه موجود، متولیان این مسجد را اعضای خانواده نمازی شیرازی تشکیل می‌دهند و در گذشته پیوسته پیشنماز این مسجد نیز فردی ایرانی بوده‌است. این مسجد یکی از مهمترین مراکز تشیع در بمبئی و حتی در هند محسوب می‌گردد.درحال حاضرشخصی بنام شیخ محمد ناصری ازاهالی کارگیل، یکی ازشهرهای ایالت کشمیراین وظیفه رابعهده دارداین مسجد دارای موقوفات وساختمانهای متعدداست که پشتیبانی مالی این مکان است.

تفریحگاهی است در کنار دریا که شبها مردم در این مکان جمع می‌شوند. خانواده‌ها با بچه‌هایشان برای استراحت به آنجا می‌روند. در رو بروی «چپاتی» و در وسط آب دریا نزدیک به ساحل، یک «بُت» (صنم) بزرگی ساخته‌اند به عرض ۲ متر و ارتفاع چهار متر. نام این بت به زبان هندی «سَمَندَر کِی بَگوان» است. یعنی (خدای دریا). هندوها بر این اعتقادند که اگر کسی دچار غرق در آب شد این صنم یا «بُت» او را نجات خواهد داد. فقط همینکه شخص احساس غرق شدن نمود، سه بار این بت را بزبان هندی صدا کند: (بچاو، بچاو، بچاو)، بچاو در زبان هندی به معنای «مرا نجات بده» است. البته قبل از ورود به آب دریا شخصی که موکل این صنم «سَمَندَر کِی بَگوان» است راهنمایی‌هایی به مردم مخصوصا کودکان می‌نماید

پارک زیبایی است بر فراز تپه مالابار که مساحتی افزون بر ۴۰۰۰ متر مربع دارد و به افتخار همسر جواهر لعل نهرو، نخستین نخست وزیر هند پس از استقلال، نام گذاری شده است.

یکی از قدیمی‌ترین بازارهای بمبئی است.این بازار در کنار دیگر بازارهای سنتی و انبوه فروشگاه‌های بزرگ و چند ملیتی امروزی، هنوز رونق خود را حفظ کرده‌است.

افزون بر بازار تاریخی کرافت مارکت در شهر بمبئی بازارهای متعددی وجود دارد که اغلب به فروش منسوجات، پوشاک، صنایع دستی، مصنوعات و زیورآلات طلا و نقره و غیره در این شهر بزرگ، پرجمعیت و پر رونق اشتغال دارند.مانند بهیندی بازار، بازار کُلابه و بازار بندیرا. شهر بمبئی به عطر «دهن العود»، «عود»، «صندل»، «مسک» و «عنبر» مشهور است. همچنین انبوه بازارهای مدرن و فروشگاه‌های برندهای مشهور جهانی در این شهر به فراوانی یافت می‌شوند.افزون براین هم‌اکنون بسیاری از مراکز جدید و ساختمان‌های نوین جزو دیدنی‌های این شهر بزرگ به‌شمار می‌روند. مانند سيتی سنتر(City Center) ، كراس رودز (Cross Roads) و گلوباس (Globus)

مطبوعات

کانال های تلویزیونی متعدد هند و بین المللی را می توان از طریق یکی از شرکت های تلویزیون پرداخت و یا تامین کننده تلویزیون کابلی محلی در بمبئی را تماشا کردند. کلان شهر نیز توپی از شرکت های بزرگ بسیاری از رسانه های بین المللی، با بسیاری از کانال های خبری و نشریات چاپی با حضور بزرگ است. گوینده تلویزیون ملی، Doordarshan فراهم می کند، دو کانال زمینی رایگان حالی که سه شبکه های کابلی در خدمت خانواده ها بیشتر است.

چگونگی و حجم مطبوعات در هند قابل توجه‌است. در این کشور با وجود ۱۸ زبان رسمی نشریات به زبانهای مختلف انتشار می‌یابند که بطور مثال در ایالت مهاراشترا بدلیل گسترش زبان مراتی روزنامه لوک ستا جایگاه خاصی دارد.

ایالت مهاراشترا دارای روزنامه‌هایی به زبانهای مختلف از جمله هندی، مراتی، گجراتی، انگلیسی و اردو می‌باشد. قیمت روزنامه‌ها غالبا از ۳ روپیه (حدود ۷۰ تومان) تجاوز نمی‌کند.

تعداد مجله‌های هفتگی این ایالت ۲۰ عنوان، ۱۵ روزه هشت عنوان، دو ماهه سه عنوان، سه ماهه سه عنوان و سالانه دو عنوان می‌باشد. از بین ۶۴ روزنامه ۱۲ نشریه آن مهم می‌باشد که از جمله آنها سه روزنامه اردو زبان انقلاب، هندوستان و اردو تایمز است که قشر مخاطب آن مسلمانان هستند.

تایمزآو و ایندیا (با تیراژ بیش از ۸ میلیون نسخه در روز)، ایندین اکسپرس، ایشین ایج، اکونومیک تایمز، آفترنون، میددی، فری پرس جورنال، روزنامه DNA و مومبای میرور روزنامه‌های انگلیسی زبان هستند. روزنامه جام جمشید که هفتگی چاپ می‌شود بزبان گجراتی و انگلیسی است.

از نشریات متعلق به پارسیان می‌توان از ماهنامه پارسیانا، BPP REVIEW و روزنامه جام جمشید نام برد. جام جمشید مخصوص زرتشتیان هند است که اکثر قریب به اتفاق مطالب آن موضوعات مربوط به زرتشتیان و آیین زرتشت است. تیراژ آن در هفته بیش از ۲۰۰۰۰ نسخه ‌است که بصورت پستی ارسال می‌شود.

در حال حاضر چند کانال تلویزیونی بخش خصوصی متعلق به شیعیان بصورت منطقه‌ای برنامه‌های خود را پخش می‌کنند که از جمله می‌توان به کانال WIN اشاره نمود.

نمادها، صنعت فیلم هندی در بمبئی، حدود ۱۵۰-۲۰۰ فیلم هر سال است. نام بالیوود، جا رختی از بمبئی و هالیوود است. این فیلمسازی منجر به ارتفاعات جدید از لحاظ کیفیت، فیلمبرداری و خطوط داستان های نوآورانه و همچنین پیشرفت های فنی مانند جلوه های ویژه و انیمیشن  استودیو در Goregaon، از جمله شهر فیلم محل برای بسیاری از مجموعه های فیلم است. شهرستان همچنین میزبان مراتی صنعت فیلم است که از محبوبیت فزاینده ای را در سال های اخیر دیده می شود.

ایرانیان بمبئی

اغلب ایرانیان مهاجر که اکنون مقیم کشور هندوستان هستند از اهالی پیشین شهرستانهای یزد، تفت و روستاهای مجاور و برخی از شهرهای استان فارس یا جنوب ایران هستند. محل سکونت اکثر ایرانیان مهاجر شهرهای بمبئی و پونا می‌یاشد این عده در ۹۰ سال گذشته به مرور اقدام به مهاحرت به هندوستان نموده‌اند.

براساس شواهد تاریخی، موثرترین عامل مهاجرت ایرانیان به هند وقوع دو دوره خشکسالی در اوایل قرن اخیر در مناطق مرکزی ایران بوده‌است. در ابتدای مهاجرت، اکثر ایرانیان در مشاغلی همچون چای فروشی که یکی از تولیدات عمده هند می‌باشد و نیز در مشاغل دیگری چون اغذیه فروشی و قهوه خانه‌داری فعال بوده‌اند. این مشاغل بطور سنتی از پدران به فرزندان به ارث رسیده‌است. لازم به ذکر است در حال حاضر درصد تعدادی از ایرانیان مقیم دارای تحصیلات عالی در مقاطع دکتری، فوق لیسانس و لیسانس می‌باشند.

ایرانیان مقیم بمبئی از مشکلاتی که گریبانگیر مهاجرین ایرانی در دیگر کشورهای جهان است نیز مصون نیستند. به‌عنوان نمونه می‌توان از فاصله‌ای که بین نسل دوم و سوم ایرانیان مهاجر با زبان و فرهنگ ایرانی ایجاد شده‌است نام برد.

اگرچه ۹۰ سال از مهاجرت ایرانیان به هند می‌گذرد، اما آنها عمدتا علاقمند به حفظ هویت ایرانی خود هستند و در این راستا خود را قویا به اخلاق و فرهنگ ایرانی پایبند می‌دانند. البته داشتن شناسنامه ایرانی و گذرنامه هندی تقاضای روادید آنها را برای سفر به ایران با مشکل مواجه کرده‌است.

دو تشکل ایرانیان در شهرهای بمبئی و پونا از گذشته فعالیت داشته‌اند. انجمن شیعیان اثنی عشری یزدیان مقیم (فتوت) در شهر بمبئی (تاسیس در سال ۱۹۲۸) و نیز انجمن شیعیان اثنی عشری یزدیان مقیم پونا (حمیت) با در دست داشتن موقوفات به جا مانده محل مناسبی جهت فعالیتهای مذهبی و اجتماعی ایرانیان مهاجر بوده‌اند.

بخش دیگری از مهاجرین ایرانی که در طی دهه‌های اخیر به هند و بویژه منطقه غرب هند مهاجرت کرده‌اند زرتشتیان می‌باشند. این گروه نیز تشکلی به نام انجمن زرتشتیان ایرانی برای خود سامان داده‌اند و دارای روابط نزدیکی با پارسیان هند می‌باشند.

سازمان‌های جمهوری اسلامی ایران مستقر در بمبئی

افزون بر سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران در بمبئی که قدیمی‌ترین سرکنسولگری ایران در خارج از کشور است، ارگانهای زیر وابسته به دولت ایران در بمبئی فعال هستند:

۱)  خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران : خانه فرهنگ جمهوری اسلامی ایران در بمبئی در سال ۱۳۳۵ شروع به فعالیت نموده‌است. در این سال بخشی از مدرسه متعلق به پارسیان هند جهت ترویج زبان فارس به دولت وقت ایران تحویل گردید و بعد از چند سال به خانه فرهنگ تغییر نام داد. پس از انقلاب اسلامی عمده فعالیت این مرکز علاوه بر زبان فارس ترویج شعائر انقلاب اسلامی بوده و با توجه به گستردگی حوزه امور فرهنگی در جنوب هند امور مربوط به این منطقه از هند توسط دفتر فوق انجام می‌پذیرد.

۲)  دفتر هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران : از حدود ۴۰ سال پیش با برقراری پرواز مستقیم بین تهران و بمبئی فعالیت ایران ایر در هند شروع شد. در حال حاضر روزهای جمعه و سه شنبه یک پرواز رفت و برگشت بین تهران و بمبئی وجود دارد.

۳)  کشتیرانی ایران و هند (کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران) : این شرکت در سال ۱۳۵۴ و در پی توافق دولتین دو کشور و به منظور توسعه روابط اقتصادی در قالب یک شرکت سهامی خاص که ۵۱ درصد سهام آن متعلق به شرکت کشتیرانی آریا (نام سابق کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران) و ۴۹ درصد سهام آن متعلق به شرکت کشتیرانی دولتی هند بود، تاسیس گردید.

۴)  دفتر بازرگانی پتروشیمی : این دفتر از سال ۱۳۷۶ همزمان با دفاتر پتروشیمی در لندن،هامبورگ، دبی، سنگاپور، شانگهای و پکن در بمبئی، افتتاح گردید. ماهیت دفتر عمدتا بازاریابی محصولات پتروشیمی و فروش آن است.

۵)  مدرسه بمبئی و مجتمع آموزشی شهر پونا : مدرسه بمبئی در محل ساختمان قدیمی سرکنسولگری جمهوری اسلامی ایران موسوم به چرچگیت مستقر می‌باشد. علاوه بر آن در مجتمع آموزشی شهر پونا تعداد بیشتری دانش آموز رسمی در مقاطع مختلف و تعدادی بطور مستمع آزاد در مقاطع دبیرستان مشغول هستند که ۱۱ دبیر مسئولیت آموزشی آنها را بعهده دارند.

۶)  شرکت ملی نفت ایران NIOC : مطالعات اولیه در خصوص تاسیس دفتر و نیز اخذ مجوزهای مربوطه انجام شده و به زودی دفتر شرکت فوق در بمبئی افتتاح خواهد شد.

بمبئی نو

بمبئی نو یا ناوی مومبای یا بمبئی بزرگ (به انگلیسی: Navi Mumbai به مراتی، नवी मुंबई) شهری  است پیوسته به کلان‌شهر بمبئی٬ در سواحل غرب کشور هند ایالت مهاراشترا.

این شهر با مساحت ۳۴۴ مربع کیلومتر (۱۳۳ مایل مربع) بزرگترین شهر برنامه‌ریزی شده در جهان است که در سال ۱۹۷۲ به عنوان شهر دوقلو بمبئی توسعه یافت. ناوی مومبای به شهر مومبای یا بمبئی چسبیده است و از طریق پل‌های واشی و ایرولی به آن متصل می‌شود. بمبئی نو در سال ۲۰۰۸ بالغ بر ۲٫۶۰۰٫۰۰۰ نفر جمعیت داشته است.

از دانشنامهٔ آزاد  ویکی‌پدیا

Comments are closed.

Website is Protected by WordPress Protection from eDarpan.com.

Copy Protected by Chetan's WP-Copyprotect.